زمانێ زارۆکێ خۆ سەقەت نەکەن

نڤیسی: اواز صباح

زارۆک کییە؟
وەکو د ماددەیێ ئێکێ ژ جارنامەیا مافێ زارۆکیدا هاتیە دیارکرن: زارۆک (کچ، کور) ئەو مرۆڤە؛ کۆ تەمەنێ وی ژ هەژدە ساڵیێ نەبووری بیت.
ئەم د بابەتێ خودا دێ باس ل ئەوی زارۆکی کەین، ئەوێ ساڤا و قوناغێن دەستپێکا ژیێ زارۆکی ل دەمێ ئەو فێری زمانی دبیت.
زارۆکێ ساڤا مرۆڤەکێ پڕی هێزە، هەر چ کارێ بکەڤیت بەر ئەو خۆ ژێ لانادەت و ب هەمی شیان دکەت، دگەل هندێ بەردەوام چاڤدێریا دەوروبەرێ خۆ دکەت بۆ فێربوونا تشتێن نویی، پێدڤیێن زارۆک لدویڤ جیهانبینیا وی تا ڕادەیەکێ گەلەکن، ئێک ژ پێدڤیێن گرنگ یێن زارۆکی بۆ ژیانێ زمان، زمان ژی ئەگەر پێناسەکێ بدەینێ (باشترین و ب مفاترین ڕێکا گەهاندنێیە) ئەڤ زمانە دبیتە ئامرازەک بۆ بدەستڤەهینانا پێدڤیێن وی.
ئەگەر هاتوو زارۆک گەهشتە تەمەنەکێ، کۆ دێ فێری زمانی بیت، ئەو ژ دەڤ خو هندەک دەنگان ددەنە بەر ئێک و دبێژن بۆ نموونە ( دا، دە، بە، نە…هتد).
د ئەڤێ قوناغێدا ئەرکەک دکەڤیتە سەر ملێ دایک و بابان ئەوژی، ئەوی زارۆکی د ژینگەهەکا پاکژ یا زمانی پەروەردە بکەن، هەر چەند فەرهەنگا زمانی یا ئەوان یا پاکژ بیتن، ئەو زارۆک ژی دێ فێری زمانەکێ پاکژ بیت، مەرەما مە ژ زمانێ دایک و بابان زمانێ دایکێ یە، وەکو زمانێ کوردی زمانێ دایکا مەیە، خێزان ئێکەم قوتابخانەیا زمانییا زارۆکییە، پێدڤیە خێزان ڕۆلەکێ بەرچاڤ ببینیت د فێربوون و پێشڤەبرنا زمانێ زارۆکیدا، ڕۆژانە پەیڤێن نویی بۆ ئەڤی زارۆکی بهێنە گوتن، داکو زارۆک فێرببیتن.
تشتێ گرنگ مە دڤێت بێژین د نوکەدا دیاردەکا پەیدابووی لدەڤ دایک و بابان، هەمی هەوڵا ددەن زارۆکێ خۆ هێشتا یێ ساڤا فێری زمانێ دووێ بکەن، ئەوژی ب ڕێکا (موبایل، تەلەڤزیون…هتد) بەرێ زارۆکی ددەنە زمانێ دوویێ و ئەو وەسا دبینن یا باشە زارۆک هێشتا یێ ساڤا فێری زمانێ دوویێ ببیتن، لێ بەرۆڤاژی ئەڤ چەندە کارەکێ دروست نینە و دبیت زارۆکێ تە ژبەر ئەڤێ خەلەتیا تە بکەڤیتە د بارودۆخەکێ زمانی یێ نەخۆش و تەنگاڤدا، ل سەر ئەڤێ چەندێ نوژدارێن بسپور ددەنە دیارکرن دڤێت زارۆک ل دەستپێکێ فێری زمانێ دایکا خۆ ببیت و پاشان ب بورینا دەمی فێری زمانێ دوویێ ببیت، چنکو زارۆک هەبووینە ژبەر ئەڤێ چەندێ بۆ ماوەیەکێ درێژ نەشیاینە باخڤن و زمانێ ئەوان سەقەت بوویە و نزانن کیش زمان یێ دایکا وانە و نزانن ب کیش زمانی باخڤن، ژبەرکو لاپەرێ سپی یێ مێشکێ وی هەر زوی دوو ئەرکێن گران هەلگرتینە، ئەوژی دوو زمانێن جیاوازن.
ل دوماهیکێ  پێدڤیە دایک و باب زارۆکێ خۆ یێ ساڤا نەدانیتە بەر چ زمانێن دی ژبلی زمانێ دایکا وی، هەتا ئەو باش زمانێ دایکا خۆ فێردبیتو بباشی وەردکریت، پاشان بلا فێری زمانێ دوویێ بهێتەکرن.

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *