خواندن و شڕۆڤەکرن بۆ سێ پشکێن پەڕتۆکا (ئەدەب چیە) یا نڤیسکار و فەیلەسۆفێ فرەنسی “ژان پۆل سارتەر” دەربارەی هەرسێ پڕسیارێن جەوهەری:نڤیسین چیە؟ئەم بۆچی دنڤیسن؟ئەم بۆ کێ دنڤیسن؟ ١- نڤیسین چیە؟ نیگارکێش و مۆزیکژەن نەشێن وەکۆ ئەدەبیاتێ پابەند بن، ژبەرکۆ د مۆزیک و نیگارێن هۆنەری دا واتا ناهێتە ڕونکرن و هونەرمەند پشت بەستنێ ب بەڵگە و گڕوڤەیان ناکەت، بەلێ لێگەریان ل دیڤ ڕاستیان ئەگەر ب ئامرازەکێ وەکۆ زمانی نەبیت ناهێتە ئەنجامدان، هەلبەت ئەڤە کارێ شعرێ و شاعێری نینە ژ بەرکۆ جیهانەکا سنۆردارە ژ پەیڤان و ب ڤێ چەندێ شاعێر زمانی د کەتە د خزمەتا جیهانا خوەدا نەک خزمەتا هزرێ دا. بەلێ پەخشان ئێک ژ میتودێن هزرێ یە، دەمەکە ژ دەمێن کاری و کارەکە بۆ ڤەدیتنا هەلویستەکێ نوی، ئانکۆ کارێ نڤیسینێ لێگەریان و ڤەدیتنا هەلویستانە، پشتی نڤیسین هەلویستا دبینیت بەرامبەر کەتواری ئێدی دکەڤیتە د قۆناخا بەرپرسیاریێ دا و تێکست نەشێت ژ سێ کۆچکا (کار، هەلویست، بەرپرسیاری) دەربکەڤیت. بەلێ ئەڤە وێ چەندێ ناگەهینیت ڕۆیێ هونەری/ئیستاتیکا ژ بەرهەمی کێم بیت بەرۆڤاژی ل دەمێ هزر و جوانی ئێکۆ دوو دگرن پەیام ب جهێ مەبەست دکەڤیت.ئیلهام د بابەتێ وێژەیی دا ب تنێ شڕۆڤەیا هەست و نەستێن نڤیسکاری و بارێ وی یێ دەروونیە، دبت جوان بت بەلێ ئەو نابیتە بیروکەیەکا گشتی بەلکۆ دهێتە تایبەتکرن، دیسان پێدڤیە پەیڤ ژ واتایێ بهێنە داگرتن نەک جوانکرن ئەگەر نە دابڕانەک د ناڤبەرا نڤیسین و دورهێلی دا دروست بیت و تێکست دێ جیهانا نڤیسەری و بارێ وی یێ دەروونیدا ل دوور ئێک زڤرن. ڕاوەستان بەرامبەر جیهانێ/کێشەیێن زیندی د نڤیسینێ دا و میتودێن پەخشانێ زمان وەکۆ سەرکردە و ئەندازیاری و نۆژداری لێ دهێن، ئێک ژوان بنیاتێ پرۆژەیەکێ مەزن و ب ئەندازەیی دانیت و ئێک سەر پەرشتیێ دکەت و کێشەیێ وەکۆ مۆلکێ خوە دبینت( د دەم دا ئامادە) و ئێک بکارێ دەست نیشانکرنا نەخوشیێ و کارێ چارەسرکرنا وێ رادبیت، ئەڤە یاکۆ دبێژنێ زمان د خزمەتا تێکستی دا نەک تێکست د خزمەتا زمانی دا. و سنۆرێ ڕاستیان دەست نیشان دکەت و ڕاستیێ د ئێخیتە ژێرخانا پرسیار و گۆمانێ دا.هەستکرنا زمانی وەکۆ هەستکرنا ئەندامێن دی یێن جەستەی نینە، کارڤەدان زێدەجارا دەربرینێن زمانی لاواز دکەت و هەست هندەک لڤین و ئاماژەیێن خەریب د دەتە کاری و ل ڤێرە بەشێن هۆنەرێ دەربازی واتایێن کۆیر یێن زمانی نابت و نەشێن لسەر زمانی زال ب بن، د ڕاستیدا کەس نەشێت هەر دەنگەکێ دناڤ جیهانا خوە دا وێنە بکەت و بکەتە دەربرین، بەلێ نڤیسین تێکست ل دیڤ واتایێن ڤەشارتی یێن زمانی دگەریت و دکەتە کەرستەیەکێ بەرجەستە و خزمەتا هزر/هەستا نڤیسکاری دکەت. گەران ل دیڤ کۆدێن ڤەشارتی و واتایا بلندا زمانی گەلەک پرسیارێن وەکی ئەرێ تە دڤێت چ ب بینی؟ تە دڤێت چ ب گۆهۆری؟ نڤیسکارێ(پابەند) دزانیت ڤەدیتنا واتایێ بەشەکێ مەزنە ژ گۆهۆرینێ، و مەبەستا نڤیسینێ گۆهۆرین نەبیت تۆ نەشێی چ تشتی ب گۆهۆری، ئەڤ پڕۆسێسە ب زوری نینە واتە نابیت نڤیسکار خوە نەچاری نڤیسینێ بکەت، بەلکۆ دڤێت پەیڤ و نڤیسین نڤیسکاری نەچاری نڤیسینێ بکەن. هەر ئەڤە یە یاکۆ نڤیسنێ زیندی یان مری دهێلیت. دبت کۆمەکا بەرهەم و پەتۆکان هەبن بەلێ د ڕاستی دا سەرەدەریا کەسەکێ مری دگەل بهێتەکرن، بەروڤای دبت بەرهەمەک ب تنێ هەبت و د چاڤێ خۆێنەران دا هەتا ئەڤرو ژی هەر زیندی بت. ترس و لەرزۆکی دگەل وێرەکیێ تێکەلی ئێک نابن، سستی و (ڕۆحا جدیەتێ) ناکەڤنە هەمبەری ئێک، نڤیسین وەکۆ پڕۆژەیەکێ داهێنانێ دهێتە دانان، و هەروەسا نڤیسکار دمرن ژبەری کۆ بمرن. لەورا پێدڤیە هەر تشتێ نڤیسەر بنڤیست یێ پێگیر بت و باوەری وێ هەبت یاکۆ دنڤیسیت نەک دابڕان د ناڤبەرا نڤیسین و زاتێ نڤیسکاری دا هەبت، پێدڤیە خودان ئیرادەیەکا مۆکۆم بیت و نەهێتە ئاراستەکرن و باوەرا خوە ڕادەستی چ کەس و لایەنان نەکەت، و هەبوونێ ب پڕاکتیزەکرنا وێ هزرێ وی پڕوژەی بدەت. کە واتە دەرئەنجام؛ دڤێت سەر و ژ نۆی چارەسەرییا ئەڤی بابەتی بهێتەکرن وئەم وێ پرسیارێ ژ خوە بکەین … ئەم بوچی دنڤیسین ؟

نڤیسین: بژار هادی

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *