نڤیسین: ڕەنا هەیسەم ڕەشید
گەلەک پێناسە هەنە ژ بۆ زانستێ ئابوورێ، لێ یێ ژ هەمیا بەڵاڤتر و ڕۆنتر ئەوە (زانستەکە ل شێوازێ زێدەکرنا بەرهەمهینانێ دکولیت ب ئارمانجا باشکرنا ئاستێ ژیارێ).
ئایا هزرا ئابووری و کێشێن ئابووری چاوا پەیدا بووینە؟ گەلەک بەرسڤ بوو هەنە، لێ پترژ بەر دوو ڕاستیا پەیدابووینە ئەو ژی: ڕاستیا ئێکێ/پێدڤیێن ژیانا مرۆڤی د زۆرن.
ڕاستیا دووێ/ ئەو دەرامەت و سامانێ د سروشتیدا هەی گەلەک نینە کۆ ئەڤ پێدڤیە هەمی پێ بهێنە دابینکرن.

چالاکیێن ئابووری:
1- بەرهەمهینان
2- دابەشکرن
3- ئالوگۆڕی (پێکگوهۆرین)
4- بکاربرن.

بنەمایێن بەرهەمهینانێ:
1- ئەرد
2- کار
3- سەرمایە
4- ڕێکخستن

چ مەرج هەنە کۆ کارکرنێ ڕامانەکا ئابووری هەبیت؟
1- ئەڤ هەوڵا دهێتە ئەنجامدان ژ لایێ مرۆڤیڤە بیت.
2- ب حەز و ئارەزوبیت نەك ب خورتی.
3- کەسەك ژیرمەند کاری ئەنجام بدەت، نە دەم بوراندنێ بیت.
4- بیتە ئەگەرێ دروستبوونا یان زێدەبوونا مفای.

ئایا چ جێوازی دناڤبەرا بها و نرخیدا هەیە؟ بەلکی بها بوو دیارکرنا (قیمەتا) دهێتە بکارهینان و نرخ بوو دیارکرنا (سعرێ) ئانکو (پارەی) دهێتە ب کارهینان.

بهایێ بکارهینانێ چیە و بهایێ پێکگوهۆرینێ چیە؟ بهایێ بکارئینانێ: شیانێن شمەکیە پێدڤیێن مرۆڤی ب شێوەکێ راستەوخۆ پڕ بکەت.
بهایێ پێکگوهۆرینێ: شیانا شمەکەکی د گەل شمەکەك دی ب گوهری لێ تایبەتمەندیێن وێ د جودا بن ژ شمەکێ ئێکێ.

نرخێن بێ سنوور و نرخێن ڕێژەیی چنە؟ نرخێن بێ سنوور: پێکهاتینە ژ نڕخێ شمەکەکی و پیڤانا وی ب دراڤی.
نرخێن ڕێژەیی: پێکهاتینە ژ بهایێ شمەکەکی ب پیڤانا وی ب شمەکەکێ دی.

چ هوکار کار دکەنە سەر نرخان؟
1- تێچوون.
2- هۆکارێن ڕامیاری(سیاسی)
3- پلا هەڤرکیکرنێ
4- ڕامیاریا دارایی
5- ڕامیاریا بازرگانیا دەرڤەی وەلاتی
6- ڕامیاریا نەختینەی(دراڤ)
7- هوکارێن جڤاکی

ژ بەر چ هوکارێن جڤاکی کارتێکرنێ ل نرخا دکەت؟
1- قەبارە و پێکهاتێ ئاکنجییان ل دویڤ ژی و ڕەگەزان.
2- هاتن و چوونا ئاکنجیا د ناڤخۆ و دەرڤەدا.
3- ئەو شێوازێن ب بکاربرنێ کو گرێداینە ب ڕەوشت و تیتالێن جڤاکیڤە.

ئەگەر ئەم پێناسەکێ ب دەینە بازاڕی دێ بێژین: بازار چوار چۆڤەیەکە کومەکا بکڕ و فرۆشیاران بخۆڤە دگریت و ئەوان پەیوەندیا موکم یا هەی و پێکگوهۆرینێ دناڤبەرا ئێك و دوو دا دکەن بێ چ ئاستەنگ.

بازاڕ چار ڕەگەزا بخۆڤە د گریت:
1-هەبوونا شمەکەکێ بۆ پێکگوهۆرینێ.
2- هەبوونا بکڕی.
3- هەبوونا فرۆشیاری.
4- ئازادیا پێکگوهۆرینێ بێ ئاستەنگ.

چ هوکارێن کار دکەنە سەر چوارچۆڤێ بازاڕی چ نە؟
1- سروشتیا شمەکی.
2- ڕەوشت و تیتال
3- ساناهیا گەهاندنێ.
4- ئاستەنگێن گومرکی د چەندایەتی.

بازاران چەند شێواز هەنە؟ بازاڕا دوو شێواز هەنە/
1- بازارێ هەڤرکیێ تەمام.
2- بازارێ هەڤڕکیێ نەتەمام.

دراڤی کومەکا پێناسا هەیە یا ژ هەمیا ڕۆنتر: دراڤ پێکهاتیە ژ هەر شمەکەکی کۆ ب ئەرکێ دراڤی راببیت.

هەلاوسان چیە؟ هەلاوسان ئانکو بلندبوونا زێدە و بەردەوامە ل ئاستێ گشتیێ نرخان ل دەمەکێ دیارکری کۆ ئەو دەم ژی یێ کورت بیت.

جورێن هەلاوسانێ:
1- هەلاوسانا خشۆك
2- هەلاوسانا بێدەنگ کری (هەست پێ نە کڕی).
3- هەلاوسانا ژ ڕاددە ڤەدەر (سەرکێش).

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *