نڤیسین: وەحید سندی.
ئەڤ بابەت وەکو هەڤیرەکێیە تژی ئاڤ دڤێت، ئانکو پێدڤی گەلەک ئاخڤتنێ یە، مەبەست ژ ژانر (جور)ێن ئەدەبی، ئەو نڤێسارێن ئەدەبینە یێن شێوازەکێ سەربەخۆ و جودا ژ یێن دی وەردگرن.

د بارا دابەشکرنا جوراندا، هەر ژ سەردەمێ ئەرستۆیێ یونانی پەیدابوویە، ئەوی ئەدەبیات ب ڕەنگەکێ گشتی ب سەر سێ جوراندا دابەشکریە، ئەوژی (حماسە، لیریک، دراما)، دراما ژی دوو بەشێن (کۆمێدی و تراژیدی)ب خوەڤە دگرت.

دبارا دابەشکرنێن ئەدەبیدا، دابەشکاریەکا سەردەم و ب شێوازەکێ نوی هاتیە پێشکێشکرن، ئەوژی تیۆرا زانایێ کەنەدی (نورترۆپ فرایNortorop Frye)یە ئەڤێ د ماوێ (1912ـ1990)دا ژیایی، فرای د پەرتووکا خوە یا ب ناڤێ (شلۆڤەکرنا ڕەخنا ئەدەبی) ئەدەبیاتێ ب سەر چار جوراندا دابەش دکەت و ل وێ باوەرێ یە ئەدەبیات پێکدهێت ژ: نمایشی (Dramatic)، پەهلەوانی (Heroic)، هیجایی (Satiric)، و لیریک(Lyric).
خالا پتر جهێ سەرنج د تیۆرا فرایدا ئەوە، ڤی زانایی چار جورێن ئەدەبی ب شەڤ و ڕۆژ و دیرۆکا مرۆڤاهیێڤە گرێدایە، ئەوژی بهار و سپێدە ب زارۆکینی، هاڤین و نیڤرۆ ب گەنجاتیێ، پایز و ڕۆژئاڤابوون ب پیریێ و ل دوماهیێ ژی مرن و زڤستان و شەڤ ب فەنابوون و زەوالێ.
ئەڤامهەتا نها ژ تیۆرا وی ب تنێ ئالیێ دەم و ژیانێ یە بێ جورێن ئەدەبی، بەلێئەو دهێت ژ اوی ژانرێن ئەدەبی ب ڤی ڕەنگی پێکڤە گرێددەت: بهار و ڕۆمانس، هاڤین ب ئەدەبیاتا شەڤانەی (pastoral) و هەلبەستا گوندیاتی یان ژی دبێژنێ فەهلەڤی* (Dyll)، پایز ژی ب تراژیدی و زڤستان ژی ب ساتیرا ڕێکخستیە.
ب دیتنا فرای ئەڤرۆ زڤستانا ژیانا مرۆڤاهیێ یە و جورێ سەروەرێ ئەدەبی ژی تەنزە.

٭فەهلەڤی زاراڤەکە هندەک جاران بۆ چارینان، بۆ نموونە چارینێن بابا تاهرێ هەمەدانی، ژبەر سادەیا زمانێ وان دهێت گۆتن.

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *