دیدار/ ادریس ئاسیهى
دکتۆرێ تايبه‌تمه‌ند/ دلبرین عباس النوری
نۆژدارێ ددانا لبەراهیێ بەحس ل ددانێن شیری کر و گۆت: ددانێن شیرى ب شێوەیەک گشتى ل مەها شەش ژ ژیێ زارۆکى دەردکەڤن هەتا نێزکى چار سالیێ و دڤى ماوەى دا بتنێ 20 ددان بۆ زاڕووکى دەردکەڤن؛ 10 لسەرى و 10 ل خوارێ.
هه‌روه‌سا گۆت: ژبەر کۆ پیکهاتێ ددانێن شیرى بێ هێزە و هەستیەکێ دەمکى یە، لەوا ب لاوازى دهێن ل قەلەمدان، و لسەر دایکێ پێتڤیە گوهدانەکا باش ل زارۆکى بکت دڤى تەمەنى دا و یا باشترە ئەوە شیرێ سینگێ خوە بدتێ.
گۆت ژى: شیرێ دەستکرد ب چو رەنگان جهێ شیرێ دایکێ ناگرت، نەخاسمە تێکهەلکرنا وى ب شەکرێ، و شەکر هۆکارەکێ سەرەکى یێ کرمیبوون و ژ ناڤچوونا ددانایە و ومێهتنا سەرێ پلاستیکى یێ بتلى، دوورکەتنە ژ بێهن و هەمبێزا دایکێ و دبت هۆکارێ لاوازیا ماسۆلکێن دەڤى و تێکچوون و بچویکبوونا لامکا خوارێ یا دەڤێ زارۆکى.
پتریا نەخوەشیێن ددانا ل پشتى چوار سالیێ دەستپێدکن و هەر دەما نیشانێن نەخوەشیێ و ئێشانێ ل زارۆکى دیاربوون لسەر دایک و بابان پێویستە ب زویترین دەم سەرەدانا نۆژدارى بکن بۆ چارەسەریێ ژبەرکۆ ددانێن شیرى شیانێن بەرخوەدانێ لبەر کرمیبوونێ نینن و دبن هۆکارێ کرمیبوونا ددانین خوەجه ژى، لەورا دڤیا دایک قورچەک ئاڤێ پشتى شیردانێ، ژبۆ نەهێلانا بوارێن شەکرێ لسەر ددانان بدت زارۆکێ خوە.
و گۆت: دڤیا زارۆک فێرى خوارنێن هشک ببت وەکو خیار و گێزر و سێڤ…هتد، داکو گڤشاتن لسەر پودیان ببت و ببن هۆکارێ دەرکەتنا ددانێن خوەجه چونکە گیرۆبوونا کەتناد دانێن شیرى، نهۆ بوویە دیاردەیەکا جیهانى، ئەوژى ژبەر پتر پێدانا خوارنێن شلەمەنى بۆ زارۆکى.
گۆت ژى: ب چو ڕەنگان نابت ددانێ شیرى بێی وەرگرتنا تیشکێ بهێت دەرئینان، ب مەرەما پشتڕاستبوون ژ پێگەهشتنا ددانێ خوەجه و دبت ئینانا دەر یا ددانێ شیرى، گۆشتێ سەر پودیێ بهێز بکت و ببت ڕێگر بۆ دەرکەتنا ددانێ خوەجه یان هۆکارێ دەرکەتنەکا ڤاڕێبووى و ل دووماهیێ دبت هۆکارێ نە جوانیا دەڤ و ددانا و ببت هۆکارێ گرێکێت دەروونیژى و زاڕووک هەست ب کێماسیێ بکت.
دکتۆرى بەحس ل تل مێهتنێ کر و گۆت: تل مێهتن دیاردەیەکا بەرچاڤ وبەربەلاڤە ل دەڤ زارۆکان ئەوژى پتر دزڤڕت بۆ هۆکارێ دەروونى و بەلکوو ب دەروونێ دایکێژى ڤە گرێدایە ئانکۆ دبت قنێتی(وراثێ)؛ بەلێ ب چ حالێ هەبت دڤیا پسیار ل هۆکارى بهێت کرن و رێکار بۆ نەهێلانا تل میهتنێ بهێن دەینان ب راوێژا نۆژدارێ تایبەتمەند چونکە تل مێهتن یەکە ژ هۆکارێن گرنگ بۆ تێکچوونا شێوازێ ددانا؛ زێدەبارى کەتنا زارۆکى و کێمبوونا Vit D و دوورکەتن ژ لڤین و وەرزشێ.
د ئامووژگارییا خوە دا دکتۆرى گۆت: لسەر دایکێ فەرە پشکنێن خوە یێن دەورى بکت و پشت راست بت ژ ڕێژا ڤیتامین دى و خوارنا کەسکاتى و فێقى و هەڤسەنگیەکا ساخلەم یا خوارنێ دبت هۆکارێ وه‌رارا گشتى یا زاvcکى و ئاڤاکرنا هەستیەکێ ساخلەم.

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *