دیدار / ادریس ئاسیهی
تیکچوونەکا هۆرمۆنیە یا بەربەلاڤە دبت سەدەمێ ئارێشەیێن فیزیکى بۆ مالهێکان ل دەف ئافرەتێ و هەر ژ ژیێ پێگەهشتنا کچێ ئەڤ نەخوەشى دەستپێدکت و دبت هۆکارێ گیرۆبوونا دروستبوونا هێکان وەکۆ پێتڤى یانژى دبت ئەگەرێ نە داکەتنا هێکێ ددەمێ خوە دا، پەقووشکبوونا مالهێکان یەکە ژ نەخوەشیێن گەلەک بەربەلاڤ و چ هۆکارێن دەستنیشانکرى نین بەلێ دبت ژینگەه و پالدەرێ قنیێتیێ هۆکارێن سەرەکیبن.
د. لانا باسل محمد،نۆژدارا تایمەتمەند(بۆرد) ب نەخوەشیێن ژنان و زاڕووکبوونێ، ب درێژاهى بەحس ل ڤێ نەخوەشیێ کر و گۆت: د حالەتێن نۆرمال و سرۆشتى د مالهێکان دا هەڤسەنگیەک د هۆرمۆنێ مێیاتیێ (استرۆجین) و هۆرمۆنێ نێراتیێ (اندروجین) پەیدا دبت، و ل دەمێ تێکچوونا مالهێکان هەڤسەنگیا ڤان هەردوو هۆرمۆنان تێک دچت و دبت سەدەمێ دەرکەتن و بلندبوونا کۆمێن شلە پەقووشکان ل سەر مالهێکان و ئەڤە هەمى دبن هۆکار و نیشان وەکۆ:
• نە ڕێکییا دەورا هەیڤانە.
• بەرزبوونا پرزکێن گەنجایەتیێ.
• دوهنیبوونا پیستى.
• شینبوونا موی ل سەر و چاڤ و سینگ و ڕانا.
• دیاربوونا پنیێن تارى و ستویراتیا پیستى بتایبەت ل ستوى و بنکەفشا.
• وەریانا پرچێ .
• بلندبوونا کێشا لەشی.
• نەزۆکى.
و گۆت: پشکنینا سەردەست و پشکنینا خوینێ ژبۆ دەرەهیکرنا ڕێژا هۆرمۆنێ (اندرۆجین) یێ نێراتیێ، و پشکنینا مالهێک و پەقووشکان ب ڕێکا سۆنارێ ئەڤە رێکێن پێشوەخت یێن دەرەهیکرنا نەخوەشیێ نە، لەوا ل سەرهەمى کچ و ژنان پێدڤیە هەگەر چەند نیشانەکێن مە لسەرى دیارکرین هاتن دیتن، پێویستە ب زویترین دەم سەرەدانا نۆژدارى بکت.
گۆتژى: ژنێن هلگرێن ڤێ نەخوەشیێ و سەنگێ وان بلند، بتر بەرهەڤن تووشى نەخوەشیا شەکرێ و نەخوەشیێن دلى و جووبارێن خوینێ ببن د ماوێ زکپڕبوونێ دا، لەوا وەکۆ ئامووژگارى و خوەپاراستن ژنەخوەشیا پەقووشکبوونا مالهێکان، ئافرەتێ پێویستى ب وەرزشەکا نورمال و بەردەوام هەیە بۆ پاراستنا کێشا لەشێ خوە و خوارنەکا ڕێکخستى کێمکرى ژ کاربۆهیدراتان.
وگۆت: بەرى بڕیارا زکپڕبوونێ پێویستە ژن کێشا لەشێ خوە بینت خوار و هایدار بت ژ ڕێژا شەکرا خوە و کێمکرنا ڤەخوارنا کافایینێ و خوارنا حەبین فولک ئەسید ل دویف ئامۆژگاریێن نۆژدارى.
دکتۆرایێ بەحس ل چارەسەریێ کرو گۆت: ئەڤ حالەت جیاوازە ژ ئافرەتەکێ بۆ ئافرەتەکا دى و چو چارەسەریێن بنبڕ نینن بۆ ژ ناڤبرنا ڤێ نەخوەشیێ بەلێ نۆژدار دشێت ب رێکا جووڕە نیشانان لسەر نەخوەشیێ زالببت و ڕێکێ ل پێشکەتنا وێ بگرت وەکۆ:
• وەرگرتنا دەرمانان بۆ ڕێکخستنا دەورا هەیڤانە.
• وەرگرتنا حەبێن ڕێگر بۆ زکپڕبوونێ یان برۆجیستیرۆن.
• دەرمانێن هاندەر بۆ بلندبوونا ورارا هێکان.
• دەرمانێن دژى شینبوونا مویێ زێدە ل جهێن نەحەزکرى.
• هەگەر پێویست بۆ، دێ نشتەرگەریەک بچویک بۆ هێتە کرن ئەم دبێژنێ (داغکرنا مالهێکان)ب ڕێکا نازۆرێ.
و گۆت: هەگەر ئەڤ نەخوەشى هاتە پشتگوه خستن و ژنێ خەمسارى تێدا کر دبت ببت هۆکارێ پەیدابوونا نەخوەشیا شەکرێ و نەخوەشیێن دلى و بلندبوونا فشارا خوینێ و ستویراتیا دیوارێ رەحمى .
سەبارەت ب هۆکارێن تووشبونێ، دکتۆرایێ گۆت: قەلەوى و هوکارێ قنێتی و بەرگریا ئەنسۆلینێ و بلندبوونا هۆرمۆنێ اندروجین ئەڤە هۆکارێن سەرەکى یێن تووشبوونێ نە.
ل داویێ دکتۆرایێ پشتڕاستکر کۆ ئەڤ نەخەوشى بتنێ یەک جووڕە لێ نەخوەش گەلەک شێوازن، و نەخوەشیا پەقووشبوونا مالهێکان نە ڕێگرە بۆ زکپڕبوونێ.

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *