ڕاپۆرت: دلۆڤان هالۆ

ڕەوشەنبیری بوارەکێ گرنگە د هەر وەڵاتەکێ دا، ب ڕێکا ڤی بواری وەڵات پێش دکەڤن و بەرەڤ گۆهۆڕینێن مەزن ڤە دچن، ڕەوشەنبیری ڕەنگڤەدانا تاکێن ڕەوشەنبیر یێن جڤاکی یە، ئانکو ئەگەر کەسانێن ڕەوشەنبیر د جڤاکەکێ دا زۆر بوون، بێ گۆمان دێ بزاڤا ڕەوشەنبیری یا وی جڤاکی ژی بەرەڤ پێش چیت، ژ بۆ کو خواندەڤان بزانن بزاڤا ڕەوشەنبیری ل باژێڕێ زاخۆ د چ ئاست دايە، دڤێ ڕاپۆرتێ دا مە بۆچوونا چەند نڤیسەر و ڕۆماننڤیسان وەرگرتیە.

ل دەستپێکێ نڤیسەر (خەلات موسا) بۆ مالپەڕێ (خەدەنگ) گوت: ” ل چاخێ کو بزاڤا ڕه‌وشه‌نبیرى ل باژێڕێ زاخۆ د خوینین و د هه‌لسه‌نگینین، ب درێژاهیا ته‌مه‌نێ خۆ توشى ئه‌ڤرازى و نشیڤیان بوویه‌، لێ بۆ ڕۆژگارێ ئه‌ڤرۆ ژ به‌رى هه‌ر حوكمه‌كى ل سه‌ر بده‌ین، پێتڤیه‌ چه‌ندين پرسیار بهێنه‌ ئازراندن ژ بۆ وێ چه‌ندێ كو ڕۆیێ ڕاسته‌قینه‌ یێ بزاڤا ڕه‌وشه‌نبیرى ل زاخۆ بهێته‌ خویا كرن، یا كو ئامارا خه‌لكێ وێ زێده‌تره‌ ژ (۳۰۰) هزار کەسان، پێتڤیە ل ده‌ستپێكێ به‌ڕاورد بكه‌ین دگه‌ل بزاڤێن ڕه‌وشه‌نبیرى ‌یێن ده‌ڤه‌رێن دى یێن هه‌رێما كوردستانێ كو ژ هه‌ڤ ناهێنه‌ جوداكرن كو د چ ئاست دانه‌ ؟ چه‌ند پێشڤه‌چوون و پاشڤه‌چوون ب خۆ ڤه‌ دیتیه‌ ؟ چه‌ند سازی یێن ڕه‌وشه‌نبیرى ل زاخۆ هه‌نه‌ ؟ چه‌ند د ئه‌كتیڤن ؟ چه‌ند گۆڤار و ڕۆژنامه‌ لێ ده‌ردچن ؟ ساڵانه‌ چه‌ند په‌رتوك دهێنه‌ چاپ كرن ؟ چه‌ند په‌رتوكخانه‌یێن په‌رتوكان د فرۆشن هه‌نه‌ ؟ چه‌ند په‌رتوك دهێنه‌ فرۆتن ؟ چه‌ند په‌رتوکخانه‌یێن فه‌رمى هه‌نه‌ ؟ چه‌ند خه‌لك قه‌ست دكه‌نێ ؟ ساڵانه‌ چه‌ند چاڵاكی یێن ڕه‌وشه‌نبیرى ل زاخۆ دهێنه‌ ئه‌نجام دان ؟ ڕێژه‌یا به‌شداربوویان چه‌نده‌ ؟ چه‌ند گه‌نج د بوارێ ڕه‌وشه‌نبیرى دا تازه‌ پێ گه‌هشتینه‌ ؟ زانكۆ و په‌یمانگه‌هێ چه‌ند ڕه‌نگڤه‌دانا خۆ ل سه‌ر كریه‌ و هاندایه‌ ؟ وه‌كو پیڤه‌ره‌ك بۆ هه‌لسه‌نگاندنێ ب گشتى ژێ خویا دبیت کو بزاڤه‌كه‌ ل ئاستێ پێتڤى دا نینه‌ گه‌ر نه‌ بێژین يا لاوازه‌، نه‌شیایه‌ خۆ دگه‌ل ڕۆژگارێ ئه‌ڤرۆ ب گونجینیت و داهێنانێ بكه‌ت کو ب چ شێوه‌ ڕه‌وشه‌نبیران پێ بگه‌هینیت و حه‌ز و ئاره‌زوویێن وان تێر بكه‌ت و ئاراسته‌ بكه‌ت، ئه‌و ژى ڕه‌نگه‌ ژ ده‌رئه‌نجامێ كۆمه‌كا فاكته‌رێن ده‌ره‌كى و ناڤخۆیى بیت، یێن ده‌ره‌كى وه‌كو ده‌زگەهێن ڕاگەهاندنێ و تۆڕێن جڤاکی كو زێده‌تر گۆڕه‌پان داگیر كریه‌ کو به‌هرا پتر يا خه‌لكێ مه‌ مژویلى بابه‌تێن جۆراو جۆر یێن سه‌رپلكى و یاریانه‌، یێن ناڤخۆیى ژى ئه‌و پشته‌ڤانیا جاران ژ لایێ سازی یێن په‌یوه‌ندیدار ڤه‌ بۆ بزاڤێن ڕه‌وشه‌نبیرى د هاته‌ كرن لاواز بوویه‌ کو ڤێ چه‌ندێ ژى كارتێكرنا خۆ هەیە، وه‌كو پێتڤى گرنگى ب پێگه‌هێ ڕه‌و‌شه‌نبیرى نه‌ هاتیه‌ دان و ڕه‌وشه‌نبیریه‌ت نه‌ بوویه‌ خواسته‌كا جه‌ماوه‌رێ مللى”.

ڕۆماننڤیس (ئومێد سەگڤان) دبێژیت: ” باژێڕێ زاخۆ ژ لایێ ڕەوشەنبیری ڤە بەرەڤ ئاراستەیەكا گەلەك خراب ڤە دچیت، ژ بەر کو لایەنێ هونەرى و ڕەوشەنبیرى یێ هاتیە پشتگۆهـ هاڤێتن و ئەڤە ژى ئەگەرەكە كو باژێڕى بەرەڤ گوندایەتیێ ڤە دبیت، بێ گۆمان بەلگە پڕن کو زاخۆ بوویە گوند، مینا قەست کرنا گەنجێن باژێڕى بۆ مەیخانەيێن دەوروبەرێن باژێڕى، ئانکو ژ باژێڕى دچن گوندان ب تنێ خۆ سەر خۆش بکەن، ما ئەڤە ب تنێ دەربڕینێ ژ ئاستێ لاواز یێ ڕەوشەنبیریا زاخۆ ناکەت ؟ کو هەتا نوکە نەشیایە جهێ تاکەکەسان ب ڤى شێوەیی چێکەت، لەوما فەر بوو ئەو بزاڤا خۆرت یا ڕەوشەنبیرى ل زاخۆ نە ڤەمریبا و گۆڤار و ڕۆژنامە ژ وەشانێ نە ڕاوەستیابان و د گەشەکرنێ دابان، دا کو بزاڤا ڕەوشەنبیرى نە کەڤتبا د بارودۆخەکێ لاواز دا”.

نڤیسەر (نزار عیسا) گوت: ” ڕەوشەنبیری پێتڤیەكا هەڕە گرنگ یا ژیانێ یە بۆ هەر مرۆڤەکێ، ڕەوتەکا بەردەوامە دناڤ وەڵات و جڤاك و باژێڕان دا و پاڵدەرەكێ پێشکەڤتنێ یە، ل دەستپێکا هاتنا تيروريستێن داعش بزاڤا ڕەوشەنبیری ل باژێڕێ زاخۆ بەرەڤ داکەڤتنێ و لاواز بوونێ ڤە چوو، لێ ل ڤێ دوماهیێ گەشە کریە و پێنگاڤێن باش هاتینە هاڤێتن لێ هەر نە د ئاستەکێ پێتڤی دایە ل دویڤ وێ تەکنەلۆژی و پێشکەڤتنا نوکە ل جیهانێ هەی، دڤێت حکومەتا هەرێما کوردستانێ و ڕێکخراو و سەنتەر و دەزگەهـ و سازی یێن دەڤەرێ یێن حکومی و حزبی و ئەهلی و زانکۆ و پەیمانگەهـ و قوتابخانە و پەرتوکخانە، زێدەتر پێکوڵان بکەن دڤی بواری دا و بزاڤا ڕەوشەنبیری ل زاخۆ بەرەڤ پێش تر ڤه ببەن”.

ڕۆماننڤیس (زەردەشت شاهین) دبێژیت: ” بزاڤا ڕەوشه‌نبیرى ل باژێڕێ زاخۆ نه‌ د ئاسته‌كێ باش دایه‌، چونکی هێشتا خواندنا په‌رتوكان نه‌ بوویه‌ داب و نه‌ریت، گه‌ر وه‌سا چێبوو دێ ئاستێ ڕەوشه‌نبیرى بلند بیت، پڕانیا كه‌سان هه‌تا نوکە نزانن چ دخوینن و چ دڤێن ؟ ژ به‌ر ڤێ چەندێ بزاڤا ڕەوشەنبیری ل زاخۆ يا لاوازە، گه‌شه‌كرنا ڤێ بزاڤێ ژی دڤێت ئێكه‌م جار ژ په‌روه‌ردێ ده‌ست پێ بكەت، ئه‌و كه‌سێن كارێ گه‌شه‌پێدانێ دكەن دڤێت ئاسته‌كێ به‌رز هه‌بن و ب چ لایەنان ڤه‌ نه‌ گرێدایی بن، ئه‌وێن خه‌لكێ فێر دكەن د بێ ئاستن، دێ چاوا بیت ئەگه‌ر قوتابی د ماموستایێ خۆ نە گەهیت ؟ ئەڤ بزاڤا ڕەوشه‌نبیرى يا لاوازه‌ چونكی نە ڕێكخستيە (خێزان، قوتابخانە، په‌روه‌رده‌) هه‌میان پێتڤی ب په‌روه‌رده‌كرنێ هەیە”.

 

ل دوماهیێ ژی نڤیسەر (بەیار باڤی) گوت: ” دامه‌زراندنا (بنگه‌هێ زاخۆ یێ ڕەوشەنبیری) ل ڕێکەڤتی (۳۱/۳/ ۱۹۹٨)ێ كو ئەز دامەزرێنەرێ وێ بووم، ل كۆنگرێ (۱)ێ ل هۆلا (ئه‌رمه‌ن) نێزیكى (۱۰۰) ئه‌ندامان ب خۆ ڤه‌ دگریت و هه‌تا نوکە ژی وەکو (سەنتەرێ زاخۆ یێ ڕەوشەنبیری) یێ به‌رده‌وامه‌، ب سەدان چاڵاكی یێن ڕه‌وشه‌نبیرى ئه‌نجام داینه‌، هاتنا ڕه‌گه‌زێ مێ بۆ ئێكه‌م جار دناڤ ناڤه‌ندێن ڕه‌وشه‌نبیرى دا كو نوكه ناڤێن چه‌ندین خودان خامەیێن كچ ل ڤى باژێڕى ديارن، دامه‌زراندنا چه‌ندین سه‌نته‌ر و ناڤه‌ندێن ڕه‌وشه‌نبیرى و جڤاكێ سڤیل ل ناڤ باژێڕى و ناوچەیێن ب سه‌ر ڤه‌ هێزه‌كا دى دا بزاڤا ڕەوشەنبیری يا باژێڕێ زاخۆ، به‌ڵاڤبوونا ده‌زگه‌هێن ڕاگەهاندنێ وەکو ( ڕادیۆ – تیڤی – ڕۆژنامە – گۆڤار) ب سه‌دان ڕه‌وشه‌نبیر و نڤیسه‌ر و هونه‌رمه‌ند ب خۆ ڤه‌ گرێدان، ل ساڵا ( ۲۰۰۳)ێ و هه‌تا نوکە په‌یدابوونا به‌ڕه‌بابه‌كێ كو ب شێوه‌یه‌كێ دروست و گونجايى زمانێ دایكێ ب خواندن و نڤیسین دزانن، زێدەبوونا سه‌نته‌ر و ناڤه‌ندێن ڕه‌وشه‌نبیرى و هونه‌رى و ڕاگەهاندنێ ب گشتى و ب تایبه‌ت ڤه‌بوونا تیڤی یێن نوی چه‌ندین گه‌نج و خودان به‌هره‌ ب خۆ ڤه‌ گرتن، باش تر بوونا ڕه‌وشا دارایى هه‌ڤبه‌ركرن دگه‌ل ساڵێن ژ به‌ری هینگێ، ئارامیا سیاسى ژ بلى چار ساڵێن ڤێ دوماهیێ و شه‌ڕێ تيروريستێن داعش، پاڵده‌ره‌كێ دى بوو كو بزاڤا ڕه‌وشه‌نبیرى ل زاخۆ خۆرت ببیت، هژمارا چاپ کرنا په‌رتوكان زێدەتر بوو، تۆمار و دیكیومێنت كرنا بزاڤ و چاڵاكی یێن هاتینە ئه‌نجام دان و به‌ڵاڤكرنا وان ژ لایێ ده‌زگەهێن ڕاگەهاندنێ و تۆڕێن جڤاکی ڤه كو ب زویترین ده‌م گه‌هشتنە پتریا كه‌سان و بۆ ئەگەرێ ده‌وله‌مه‌ندكرنا ئه‌رشیفی، زێده‌بوونا نڤیسه‌ر و هۆزانڤانان ب تایبه‌ت ڕۆماننڤیسان كو نوکە زاخۆ بوویه‌ خودان چه‌ندین ناڤێن دیار د بوارێ ڕۆمانێ دا”.

1 thought on “باژێڕێ زاخۆ ژ لایێ ڕەوشەنبیرى ڤە بەرەڤ ئاراستەیەكا گەلەك خراب ڤە دچیت

  1. لدویف بیرو بوچونێن من ئاستێ رەوشەنبیری لاوازە … چونکی هەتا نوکە رامانا رەوشەنبیری یەتێ باش نەهاتە شلوڤەکرن یان دیار کرن .. ئەرێ رەوشەنبیری بەس بروانامە یە یان چەند پێزانینا بزانیت .چەند پەرتوکا بخونیت . یان چاپ بکت … ئەڤە پسیارەکە . رەوشەنبیرێ مە هەتا نوکە ئێک دو قەبول نەکری نە ل سەر ئاستێ رەوشەنبیری .خالا دووێ ژی ئەوە هاندانا گەنجا گوهداری کرن بو بیرو بوچونێن وان ل هەر جهەکێ بیت … خێزان .. قوتابخانە .. شەقام ..هەتا .

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *