دیار سۆزدار

نهیلیزم،  زاراڤەکە و د زمانێ کەڤنێ گریکی(یوونانی) دا، ب واتەیا “هیچ” یان “رەتکرنا کاری” دهێت. ل بوارێ وێژەییدا(ئەدەبیاتێ) دا، ئێکەم جار زاراڤێ نهیلیزم د ڕۆمانا “باب و کوڕان” دا یا تۆرگینێف نڤێسکارێ رووسی دا پەیدابووە. دووڤدا ل سەدێ نوزدێ هندەک بیرمەند، فیلۆسۆف و زانا دەرکەتن کارتێکرنەک زۆر ل بیرووباوەرێن نهیلیزمێ کر، ژ وان ( داروین ـ سپینسەر ـ شوپنهاوەر و نیچە بوون”. لڤێرێ مەبەستا مە فیلوسۆفێ ئەڵمانی نیچە یە ـ کو دو بوویەرێن ژ نیشکانڤە بسەر ژیانا نیچەیی دا هاتن سەرووبنێ ژیانا وی گوهارتن. ئێکەم ڕوودان; دەمێ نیچە بۆ گەشتێ سەرەدانا باژێرێ کۆڵن دکت، کەسەکێ “هەسپئاژوو” یانکو خۆدانێ ئەرەبانکا هەسپان ـ لجهێ نیچەی ببتە خوارنگەهەکێ ئەو برە سۆزانیخانەکێ ڤە. وەکوو نیچە بۆ هەڤالەکێ خوە بەحسکرییە دبێژت: ژ نیشکانڤە کۆمەک ژنێن چاڤەڕێکری، ئاوران ددانن من. من نەشییا باخڤم ل دووڤدا بەرەڤ پیانۆیێ چووم کو تاکە تشتێ رووحدار بوو لوێرێ ـ هندەک مۆزیک من ژەنی ئەڤێ چەندێ هندەک هیز و وزە دا من و ئەز ژ وێرێ ڕەڤیم و من بازدا. دوەم ڕوودان; ل پرتووکخانەیەک کەڤنوونوی”دەستێ دوێ” کتێبەک لبەرچاڤێن نیچەیی دکەڤت ب ناڤێ” جیهان وەک ئیرادە و وێنەکرن” یا شوپنهاوەری. دووڤدا نیچە دبێژت: ئەڤ پرتووکا نەئاسایی من بدەستێن خوە گرت رووپەلێن وێ هلدان و قوڵپاندن، نزانم چ شەیتانەک بوو د گوهێن من دا دەنگدایی و گۆت: ئەڤێ کتێبی ببە ماڵ. دەمێ من خوەدیتی لسەر قەنەپێ ماڵێ یێ پاڵدایی مە. من ڕێ پێدا کو ئەڤ بلیمەتێ ڕەشبین”مەبەستا وی شوپنهاوەرە” کارتێکرنێ ل هشێ من بکت. کو ب مەزناتی ئەز بخوە تێدا بەرجەستە بووم. لڤێرە، “نەخوەشی و تەندروستی” ” نەفیکرن و حەپاندن” “بەهشت و دووژەهـ” من دیتن. نیچەیی د تەمەنێ بیست ساڵیێ دا گرنکی دایە فەلسەفێ نکاری دەستبەردارێ شوپنهاوەری ببت. هەرچەندە نیچە خوێندکارێ شوپنهاوەری نەبوو ژی ـ چونکە شوپنهاوەری وەسان دزانی ” دیرۆک وەک خوەیە و سەرەڕایی دەربازبوونا سەدان ساڵان و ڕۆژەڤان هیچ تشتەک گهوڕین بسەردا ناهێت. بتنێ تشتێ دهێت گوهاڕتن دەرڤیەیی بیرووبۆچوونانە و هیچێ دی.” ئەڤە ددەمەکی دا بوو، نیچەیی تەکەز لسەر گهورین و گهورینبوونی د دیرۆکێ دا دکر دویڤدا دەستبەردارێ شوپنهاوەری بوو. جوداهییەک بنگەهین دناڤبەرا نیچە و شوپنهاوەری دا ـ ئەڤەیە کو شوپنهاوەر فیلۆسوفێ مەرگ و مرنێ یە. نیچە ژی فیلۆسۆفێ ژیانێ یە. هیچ کەسەکی تەمەتی نیچەیی قال و بەحسا ژیانێ نەکرییە.

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *