جەژنا نەورۆزێ جەژنەکە کەڤن و دیرۆکییا گەلێ کوردە. ھەلبەستڤانێن کورد بەری سەدان سالان بەحسا نەورۆزێ د بەرھەمێن خوە دا کرنە.

بەری زێدەتری ٣٠٠ سالا، ئەحمەدێ خانی د مەم و زینێ دا بەھسا نەورۆزێ کربوو. وێ دەمێ، د داستانا خوە دا نەورۆز وەکە جەژنەکە نشتمانی دابوو ناسکرن.

یەک ژ ھەلبەستڤانێن کوردێن پێشی بابا تاھرێ ئوریانی بەری ھەزار سالان د دوبەیتیێن خوە دە بەحسا شاھیا رۆژا نەورۆزێ دکت.

مەلایێ جزیری ژی د دیوانا خوە دا ناڤێ نەورۆزێ تینە زمان و وێ وەک سەرسالا کوردان و چوونا تاریێ و ھاتنا رۆناھیێ وەسف دکت و دبێژە:

جەژنا نەورۆزێ کەڤنەشۆپیەکە گەلێ کوردە. د وێ رۆژێ دە کو تێ واتەیا رۆژا نوو و دەستپێکا بوھارێ، کورد ب بچووک و مەزنان، خۆرت و کەچان، پیر و کالان دەردکەڤن پێشوازیا بوھارا خوەزا و ئازادیا کوردستانێ.

نەورۆزێ جھێ خوە د دلێ ھەموو شاعرێن کورد دا گرتیە، ب تایبەتی د ئەدەبیاتا کوردییا کلاسیک دا، ھەلبەستڤانێن کورد نەورۆز د بەیت و ھەلبەستێن خوە دە نەمر کرنە.

یەک ژ ھەلبەستڤانێن کوردیێن پێشی بابا تاھرێ ئوریان بەری ھەزار سالا د دوبەیتیێن خوە دە کەیف و شاھیا رۆژا گەھشتنا یارێ وەک کەیفا رۆژا نەورۆزێ دیار دکت و دبێژە:

جودا ئەز روویەت ئەی ماھێ دلەفرۆز

نە رۆز ئەز شو شناسوم نە شو ئەز رۆز

وسالەت گەر مە را گەردەد مویەسسەر

ھەمێ رۆزەم شەوەد نەورۆز

مەلایێ جزیری د دیوانا خوە دە ناڤێ نەورۆزێ تینە زمان و وى وەک سەرسالا کوردان و چوونا تاریێ و ھاتنا رۆناھیێ وەسف دکت و دبێژت:

بێ نوور و نارێ موھبەتێ

بێ نەقش و سونێ قودرەتێ

ناچین مەقامێ وەسلەتێ

نوورون لەنا وەڵەیلوو داج

ئەڤ نارێ سیقالا دلە

دائم ل وێ قالا دلە

نەورۆز و سەرسالا دلە

وەقتێ ھلێتن ئەو سیراج

ئەحمەدێ خانی ژی د مەم و زینا خوە دا، رۆژا نەورۆزێ ب ئاوایەکی بەدەو دشێورینە. ژخوە چیرۆکا ئەشقا مەمۆ و زینێ د نەورۆزێ بخوە دا دەست پێ دکت. خانی نەورۆزێ وەک دەمسالا خوەشی و شادیێ وێنە دکت و دبێژە:

رۆژا کو دبوویە ئیدێ نەورووز

تەزیم ژ بۆ دەما دلەفرووز

بلجوملە دچوونە دەر ژ مالان

ھەتتا دگھیشتە پیر و کالان

مەبنی ل وی ئادەتێ موبارەک

شەھری و سپاھیان ب جارەک

باژێر و کەلات و خانی بەردان

تەشبیھێ ب نەژدیان و جەردان

یانی کو دھاتە بورجێ سەرسال

قەت کەس نەدما د مەسکەن و مال

جەگەرخوین د ھەلبەستا کیمە ئەز دە بەحسا سەرپێھاتیا نەورۆزێ و کوشتنا زەحاکێ خوینمێژ و کوردکوژ ب دەستێ کاوایێ ھەسنکار دکت و دبێژت:

کاوەی ھەسنکار باڤ و کالێ من

پەرچقاند سەرێ زەھاکێ دژمن

ژ گەردەنا کورد

وی شکاند زەنجیر

سەرێ مە پاراست

ژ برین و شوور

رۆژا ھات کوشتن خوینمژێ دلسۆژ

گۆیا دبێژن:

ئەو رۆژە نوورۆز

زڤستان دچی

ئەو رۆژێن نە خوەش

پارێز دبی کورد

ژ دێوێ زەرگەش

وسا دبێژی زەردەشتێ رێزان

ئەھریمەن دشکە ھورمز تێ مەیدان

Çandname

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *